Arrow Downward Arrow Downward Close Close Done Done
iGENEA
Osobiste porady

Phone:0041 43 817 13 91

info@igenea.com WhatsApp

Starożytne plemię Celtowie - Przodkowie i pochodzenie

Kim byli lub są Celtowie?

Celtowie nie byli ludem jednorodnym, lecz grupą narodów spokrewnionych językowo, religijnie, mitologicznie, a także artystycznie i kulturowo, niekoniecznie jednak w sensie genetycznym. Główna klasyfikacja ludów celtyckich odróżnia Celtów kontynentalnych od Celtów wyspiarskich. Oprócz tego podziału, starożytni Celtowie podzieleni zostali również na większe grupy plemienne lub konfederacje plemienne, a także na mniejsze subplemienia (Gaue) i plemiona klienckie.
Istnieją raporty greckie i rzymskie o Celtach, które w większości dotyczyły wyglądu zewnętrznego i zwyczajów "Celtów". W takich raportach są one zwykle traktowane jako jednostka etniczna, której prawdopodobnie nigdy nie utworzyły. Ponadto wątpliwe jest, czy w opisie obcych narodów zawsze dokonywano ścisłego rozróżnienia między poszczególnymi grupami językowymi, które z kolei nie zawsze były zgodne z grupami etnicznymi.


Zamówić analizę mojego pochodzenia
z EUR 179

Skąd pochodzili i gdzie osiedlali się Celtowie?

Populacje wymienione przez starożytnych Greków Keltoi i Rzymian Celtae można zidentyfikować jako różniące się etnicznie od swoich sąsiadów od VIII wieku przed naszą erą.

Możliwe, że już około 2000 r. p.n.e., a najpóźniej około 1500 r. p.n.e., rozwinął się kulturowo i językowo odrębny kompleks od indyjsko-germańskich "prymitywnych ludzi".

Spuścizna materialna typowych wpływów celtyckich jest udokumentowana archeologicznie od około 750 r. p.n.e. Najstarszy etap rozwoju kultury celtyckiej nazywany jest kulturą Hallstatta po głównym miejscu odkrycia (ok. 750 - ok. 400 p.n.e.). Sercem grup ludności celtyckiej w okresie Hallstatt był region alpejski i północny przedgórze Alp. Obszar dystrybucji rozciągał się aż do wschodniej Francji, południowych Niemiec i zachodnich Węgier.

W następnej fazie rozwoju kultury celtyckiej, nazywanej kulturą La Tene po głównym miejscu znalezienia (ok. 400 r. p.n.e. do ok. narodzin Chrystusa), obszar osadnictwa celtyckiego rozszerza się poprzez migrację daleko na Europę Zachodnią (aż do Półwyspu Iberyjskiego), na Wyspy Brytyjskie, do Europy Środkowej, do północnych Włoch, do Europy Południowo-Wschodniej aż do Azji Mniejszej (Galatów).

Od 2. połowy III w. p.n.e. od wschodu i południa, także na obszarze przedgórza alpejskiego aż po północny kraniec niemieckich pasm niskich gór, ponownie powstały duże grody, tzw. oppida. Celtycka kultura oppidy rozkwitała od końca II do końca I w. p.n.e., osiągając poziom zaawansowanej cywilizacji ze względu na swoje zróżnicowanie społeczne i ekonomiczne, wysoko rozwinięte rzemiosło i kunszt oraz handel na duże odległości.

Plemiona celtyckie osiągnęły największą ekspansję około 200 r. p.n.e. Na północnym zachodzie ich terenów osadniczych, a więc w najszerszym znaczeniu na obszarze północnych niskich pasm górskich na prawym brzegu Renu, kultura celtycka stopniowo zanikała w I w. p.n.e., prawdopodobnie w wyniku awansu plemion germańskich na południe.

Wokół narodzin Chrystusa Celtowie byli najbardziej rozpowszechnioną ludnością w Europie. W procesie ekspansji geograficznej liczne grupy regionalne wyróżniały się szczególnym, lokalnym rozwojem kulturowym i językowym.



Kim byli Celtowie we Francji (Galowie)?

W czasach starożytnych Galowie byli najbardziej zaludnioną spośród kontynentalnych celtyckich grup etnicznych.

W VI i V wieku p.n.e. tylko wschodnia część Galii była zamieszkana przez Celtów na lądzie stałym. Dopiero w IV i III wieku p.n.e. rozszerzyli oni swój obszar osadnictwa prawie na całe terytorium Francji aż po Ocean Atlantycki. W II wieku p.n.e. powstały najstarsze miasta (oppida) na północ od Alp w obszarze osadnictwa Galów.

W II wieku p.n.e. Galowie zetknęli się z Rzymianami. Południowa Galia stała się rzymską prowincją jako Gallia Narbonensis między 125 a 118 rokiem p.n.e. Wcielenie północnej Galii (Gallia Comata) do Cesarstwa Rzymskiego miało miejsce również podczas kampanii Cezara między 58 a 51 rokiem p.n.e. Galia została podzielona na trzy prowincje: Belgica na północnym wschodzie, Celtica w centrum i Akwitania na południowym zachodzie.

Belgica była obszarem o mieszanej celtycko-germańskiej populacji. Według starożytnych źródeł nie zawsze jest jasne, które z wymienionych plemion kultywowały celtyckie, a które germańskie tradycje kulturowe. Można się również spodziewać wielu zjawisk fuzji kulturowej i językowej.

Ludność Celtica była celtycka. Zdecydowana większość Galów mieszkała tutaj.

Prowincja Akwitania zawdzięcza swoją nazwę mieszkającym tam ludziom z Akwitanii, o których Cezar wiedział już, że wyraźnie różnią się od sąsiednich Galów.

Z czasem ludność galicyjska przyzwyczaiła się do rzymskiego stylu życia i zasymilowała się również językowo, a mianowicie do łaciny mówionej (łacina wulgarna). W I wieku n.e. wszyscy Galowie otrzymali obywatelstwo rzymskie.

Dawna obecność ludności galijskiej, jej kultury i języka we Francji pozostawiła trwałe ślady. Galia Asterix stała się pierwowzorem dla nieelastyczności i umiłowania wolności starożytnej celtyckiej ludności Francji.



Jak doszło do asymilacji Celtów?

Celtowie na Zachodzie,... Europa Środkowa i Południowo-Wschodnia zasymilowana była przez większość mieszkańców regionów, w których się osiedlili, nawet w późnym okresie antycznym.

Języki celtyckie na kontynencie wymarły w całości. Na Półwyspie Iberyjskim mówiono po celtybersku, który, podobnie jak Gallic i Lepontine, zniknął w trakcie Romanizacji. W Azji Mniejszej, słabo udokumentowany język galicyjski został znaleziony jeszcze w czasach starożytnych.



Jaka jest historia Celtów w Niemczech?

Plemiona germańskie rozprzestrzeniały się coraz bardziej z pierwotnego obszaru językowego na południe i zachód Europy Środkowej aż do I wieku przed naszą erą. W ten sposób przesiedlili Celtów i ich język aż do rzek Ren i Dunaj, które obecnie tworzą strumienie graniczne do Celtyckiej Galii, a także do Celtyckiej Rhaetii.

Po podboju północnego regionu przedalpejskiego i Galii przez Rzymian pod wodzą Cezara (w Galii) i Pod rządami Augusta (w Raetii) duża część kultury celtyckiej początkowo nadal mieszkała w Galii, do której należała dzisiejsza Saara oraz obszary na lewym brzegu Renu w Nadrenii-Palatynacie, a na południe od Dunaju w obecnie rzymskich prowincjach Raetia, Noricum i Pannonia, jak również w strefie przejściowej między wpływami rzymskimi i germańskimi, która rozciągała się od Taunusu i dolnej Łagwy przez północną Hesję do północnej Bawarii.

Na terenach podbitych przez Rzymian, elementy kultury celtyckiej i rzymskiej połączyły się po przełomie czasu z rosnącą romantyzacją, tworząc stosunkowo niezależną kulturę gallo-romańską na zachodzie i nordycko-pannońską na wschodzie. Poszczególne elementy kultury celtyckiej żyły tam aż do późnego antyku.

Wraz z początkami najazdów plemion germańskich na północne prowincje alpejskie Cesarstwa Rzymskiego od początku III wieku n.e., wpływy germańskie na wschód od Renu i na południe od Dunaju coraz bardziej wypierały kulturę gallo-romską i nordycko-pannońską.

Wczesne średniowieczne źródła wskazują, że dialekt celtycki mógł być używany przez część ludności na obszarze wokół Trewiru dopiero w V wieku, w Normandii być może nawet do IX wieku.

Pomiędzy Środkowym Renem a Alpami, liczne nadal powszechnie używane nazwy miejsc, terenów i wód pochodzą od nazw celtyckich i do pewnego stopnia świadczą o przyjęciu elementów kulturowych i językowych języka celtyckiego przez nowo powstałe grupy ludności w okresie migracji i po jej zakończeniu. Jednak wyciągnięcie z tego wniosku, że ludność celtycka w tych regionach istnieje do dziś, byłoby prawdopodobnie przesadą.



Jak doszło do upadku Celtów?

Na kontynencie wszystkie języki celtyckie zniknęły w pierwszych wiekach po Chrystusie, zwłaszcza pod dominującym wpływem łaciny Cesarstwa Rzymskiego i rozpowszechnieniu się języków germańskich.

Trwające od wieków procesy asymilacji wśród regionalnych celtyckich grup etnicznych sprawiły, że tylko ułamek całej populacji celtyckiej zachował dziedzictwo języka celtyckiego. Spośród wszystkich mieszkańców pochodzenia celtyckiego, tylko około 2,7 miliona zna języki celtyckie.

Zgodnie z siłą liczbową ich wspólnot językowych, języki celtyckie występują w następującej kolejności: irlandzki (1 095 000 w Republice Irlandii, z czego 56 500 to osoby posługujące się w pierwszym rzędzie językiem; 142 000 osób ze znajomością języka irlandzkiego w Irlandii Północnej), bretoński (850 000), kymri (580 000) i szkocki gaelicki 68 400.



Kim byli Galacjanie w Azji Mniejszej?

Celtycka unia plemienna, która przekroczyła Hellespont w 278 r. p.n.e. i osiedliła się w Azji Mniejszej, była nazywana Galatami (Galatae).

Galacjanie zostali wezwani do kraju przez króla Bityni. Król przydzielił plemionom celtyckim rezydencje na obszarze, który leżał na pograniczu Bityni i Imperium Seleucydów, na spornej ziemi niczyjej obu stanów. Ten obszar od tego czasu nazywany jest Galatią.

Władza polityczna Galatów została złamana w 189 r. p.n.e. po tym, jak Rzymianie pokonali sprzymierzoną armię Seleucydów Galatańskich. Jedna część Galacjan została zabrana jako niewolnicy, druga część pozostała na swoim terenie osadniczym, ale od tego czasu nie zdobyła żadnych wpływów wojskowych ani politycznych.

Galacjanie przejęli znaczną część kultury swojego środowiska już po kilku pokoleniach i częściowo zasymilowali się językowo. Niemniej jednak, dla apostoła Pawła Galacjan jako ludu była jeszcze rzeczywistością ("List do Galacjan" w Nowym Testamencie). Jeszcze w IV wieku n.e. święty Hieronim donosi, że Galacjanie mówili w podobny sposób, jak Trewerianie w Trewirze.



Jak wyglądała historia Celtów na Wyspach Brytyjskich?

W czasach starożytnych Wyspy Brytyjskie i duże części Europy kontynentalnej były w przeważającej mierze celtyckie. Kiedy ruchy migracyjne utknęły w martwym punkcie, tylko mieszkańcy najbardziej północno-zachodnich regionów byli w stanie ochronić swoją celtycką kulturę i język przed wpływem imigrantów. W ten sposób Rzymianie, a później Anglosasi w Wielkiej Brytanii wyparli języki i kulturę brytyjską.



Co to jest Breton?

Tylko na półwyspie w północno-zachodniej Francji kontynentalny celtycki przetrwał prawdopodobnie do końca czasów rzymskich. Mówiony tam Breton nie jest kontynuacją kontynentalnego języka celtyckiego. Kiedy jednak w V wieku n.e. ludność celtycka uciekła przez Kanał La Manche z Anglików i Sasów najeżdżających Wielką Brytanię, w tym regionie prawdopodobnie nadal mówiono rodzimym językiem celtyckim. Obszar ten otrzymał swoją nazwę od imienia celtyckich uchodźców: Brittany. Zwyczaje mówcze pozostałej części kontynentalnej ludności celtyckiej szybko dostosowały się do języka imigrantów.



Jak wyglądała historia Celtów w Hiszpanii?

Celtyberyjczycy

Celtyberyjczycy wzięli swoją nazwę od połączenia tradycji celtyckich i iberyjskich.

Celtowie kontynentalni wyemigrowali na pirenejską wyspę w trzech falach. Najstarsze ślady celtyckiej obecności w północnej Hiszpanii pochodzą z VIII wieku przed naszą erą. W VI wieku p.n.e. miała miejsce wysoka imigracja ludności z południowej Francji. W IV wieku p.n.e. kolejne grupy ludności celtyckiej dotarły na południe. Ich migracja została skierowana na północny wschód Hiszpanii (z rozszerzeniem na południowy wschód), gdzie rozwinęły się mieszane osady celtyckie i iberyjskie. Tutaj Celtowie i Iberyjczycy mieszkali razem w dzielnicach, a także w stowarzyszeniach rodzinnych.

Nie jest jasne, czy i w jakim stopniu plemiona celtyberyjskie rzeczywiście powstały z mieszanki Celtów i Iberyjczyków, czy też zasadniczo reprezentują jedną z tych dwóch grup. Być może była to raczej kwestia pewnego rodzaju symbiozy lub tylko innej dzielnicy, nie zawsze pokojowych interakcji, z pewnym wzajemnym wpływem kulturowym. Określenie "Keltiberer" odpowiada stwierdzeniu, że zarówno elementy celtyckie jak i i iberyjskie są rozpoznawalne.

Starożytne źródła wymieniają z nazwy kilka plemion celtyckich (o różnym stopniu iberyjskiej kultury materialnej) na Półwyspie Iberyjskim. Należą do nich Arevacans środkowego Ebro, Autrygony górnego Ebro, Gallaici - imiennik historycznego krajobrazu Galicji w północno-zachodniej Hiszpanii - oraz Berony i Vaccaes na południe od Ebro, Galowie na północ od Ebro. Kultura Arewaków jest stosunkowo najsilniej ukształtowana przez Iberyjczyków, Galów i Gallaicyjczyków znacznie mniej.

Od II wieku p.n.e. Celtowie stale zmagali się z Rzymianami. Arevakians najdłużej opierał się rzymskiej ekspansji. Ich centrum polityczne, Numantia, zostało zdobyte i zniszczone przez Rzymian w 133 r. p.n.e.

Przynajmniej Iberyjczycy w miastach rzymskich stopniowo stawali się obywatelami rzymskimi, chrystianizowanymi i rzymskimi. W przeciwieństwie do tych zasymilowanych Ibero-Romanów (Latynosów), na mniej zromanizowanych ziemiach niektóre głównie plemiona celtyckie walczyły z Bagaudenami i Sebi przeciwko władzy rzymskiej dopiero na początku V wieku n.e..

Gallaici

Gallaici (lub Gallaeci) byli w starożytności celtyckojęzycznym ludem, ale prawdopodobnie nie należeli do Celtyberów w ścisłym tego słowa znaczeniu. Osiedlili się w północno-zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego i nadali swoją nazwę części tego regionu. Romanizacja została zainicjowana, ale nigdy nie została w pełni przeprowadzona, ponieważ Rzymianie byli zainteresowani głównie trasami do złóż rudy gallaecjańskiej oraz sprawnym transportem rudy.

Nazwa Gallaecia (mniej więcej obecna Galicja w północno-zachodniej Hiszpanii) pochodzi od przypuszczalnie celtyckiego plemienia Callaici, które po raz pierwszy pojawiło się w źródłach około 139/136 p.n.e.; byli oni wojowniczymi przeciwnikami Rzymian. W późnej starożytności istniała również prowincja o tej nazwie.

W północno-zachodniej części Półwyspu Iberyjskiego znajduje się taki obszar, na który wpłynęła kultura celtycka. Obszar ten odpowiada mniej więcej regionom Galicji, Asturii, północnej Portugalii, Kantabrii i León. W żadnym z tych regionów nie istnieje jeszcze język celtycki, chociaż niektóre nazwy miejscowości mają pochodzenie celtyckie; dziś celtyzm jest bardziej prawdopodobny, ponieważ istniała długa tradycja celtycka dzięki plemionom celtyckim, które osiedliły się w tym regionie. Istnieją więc podobieństwa między mieszkańcami tego obszaru a mieszkańcami innych narodów celtyckich, zarówno w aspekcie kulturowym (muzyka, tańce, folklor, festiwale, jedzenie), jak i genetycznym.



Czy Celtowie istnieją do dziś?

W niektórych krajach istnieją dziś ruchy, które uważają się za celtyckie i domagają się uznania za naród celtycki. Jednak żywy język celtycki istnieje tylko na niektórych peryferyjnych obszarach sześciu narodów.

Te sześć narodów Szkocji (szkocki gaelicki), Irlandii (gaelicki), Wyspy Man (Manx), Walii (Kymrian), Kornwalii (Cornish) i Bretanii (Breton) są (jako jedyne) uznawane za celtyckie przez Ligę Celtycką, Kongres Celtycki i większość innych pan-celtyckich grup i organizacji. Każdy z tych sześciu narodów ma swój własny język celtycki, co jest kluczowym kryterium dla wymienionych organizacji.

W czterech z sześciu narodów (Bretania, Irlandia, Szkocja, Walia) istnieją obszary, na których dominuje język celtycki (w Irlandii, na przykład, są one nazywane Gaeltachtaí). Obszary te znajdują się głównie w zachodniej części krajów, w górach lub na wyspach. Wszystkie języki celtyckie, z wyjątkiem walijskiego, są klasyfikowane jako zagrożone. Manx na wyspie Man wymarł w latach siedemdziesiątych XX wieku, Cornish w Kornwalii już w XVIII wieku. Ostatnio jednak podjęto starania, by zmienić Manx i Cornish w żywe języki potoczne.

Kontrowersje dotyczą m.in. statusu Galicji i Asturii jako narodów celtyckich. Ogólna zgoda w organizacji jest taka, że nie są to narody celtyckie, ponieważ język celtycki już tam nie żyje.

Jednak na Festiwalu Interceltique, Galicja, Asturia i Kantabria zaliczane są do (stąd dziewięć) narodów celtyckich. W prowincji Chubut w argentyńskiej Patagonii oraz na wyspie Cape Breton w Nowej Szkocji w Kanadzie istnieją również walijskie i szkockie mniejszości imigranckie mówiące po gaelicku.

Kolejne ludy tubylcze iGENEA

Żydzi Wikinger Celty Niemcy Basken wszyscy rdzenni mieszkańcy

Tak działa analiza pochodzenia DNA

Jedna próbka salivy jest wystarczająca do uzyskania Twojego DNA. Próbkowa kolekcja jest prosta i bezbolesna i może być wykonywana w domu. Do przesłania próbek należy użyć koperty dołączonej do zestawu do pobierania próbek.

Zamówić zestaw testowy:

telefonicznie, e-mail lub na stronie internetowej

Pobierz zestaw testowy:

Dostawa trwa kilka dni.

pobrać próbki:

bardzo proste i bezbolesne w domu.

Wysyłanie próbek:

z załączoną kopertą

skutek:

na piśmie i online po ok. 6-8 tygodniach.

Zamówienie analizy pochodzenia iGENEA

Zamówić analizę mojego pochodzenia
z EUR 179